SON DAKİKA

Şirketler Dünyasında iflaslar

Bu haber 03 Ağustos 2013 - 8:51 'de eklendi ve 71 views kez görüntülendi.

Dr Mehmet Kahraman

Sevgili Ekonomiajandasınet Okuyucuları

Ekonominin dengede gitmediği zamanlarda yaşanan şirket iflasları genel anlamda kamuoyunun pek dikkatini çekmez. Çünkü zaten herkes zor durumdadır ve gücü yetmeyen şirke bu durumda iflas etmesi, normal bir durumdur. Peki ekonomi normal zamanlarda olduğu zaman yaşanan ve sıklığı gittikçe artan şirket iflasları neden dikkat çekmez ! İşte şirketler dünyasına bakışı değiştirecek önemli paradigma noktalarından bir tanesi ile karşı karşıyayız.

1970 lerde Nobel ödüllü ekonomist Robert Lucas, Rasyonel bekleyişler teoremi ile ekonomiye yeni bir bakış getirmeye çalışırken, 1980’lerde ise gecikme ile Kahneman-Tversky ikilisi ise ekonomik açıdan rasyonel olmayan ve davranışlara dayalı ekonomi yaklaşımı öne sürmüştür. Bu ikilide 25 yıl sonra Nobel ödülü aldılar ama aslında çalışmaları psikolojik karar verme alanında idi !

Neden ekonominin iki önemli akımından bahsettik ve bunların şirketler dünyası ile ilişkisi nedir diye soracak olursak karşımıza özellikle gelişme ve yükselme dönemlerini yaşayan şirketler için hem beklentilere göre şirketi yeniden şekillendirmeye kalkma hem de şirketlerin objektif olması gereken karar mekanizmalarında davranışsal etki ile yanlış kararlar verme alışkanlığının teorik temellendirilmesidir.

Teori ile pratik arasında zaten var olduğu C.P.Snow’un tabiriyle iki kültür arası düşünülen uyumsuzluk acaba şirketlerin iflas etmesinde de geçerlimidir?

Bir şirket neden iflas eder yada batar diye sorduğumuzda aklımıza gelen ilk cevaplar ;

  • Ekonomik darboğazda
  • Aile kavgası var
  • Ortaklar arası sorun var
  • Devlet ile problemi var
  • Parası yoktu
  • Çok yatırım yaptı
  • Zaten büyüyemezdi
  • Sektörü kötü
  • Sektörü yeni
  • Diğer sebepler …

Olmak üzere birçok seçenek ve çözüm senaryosu muhakkak aklımıza gelecektir. Bunların hangileri doğru yada yanlış diye bir sorsam size, cevabınız ne olurdu ?

Şirketler özelliklede ekonomik ortam dengede ve büyüme yönünde iken aslında yukarıda cevapları maddesel olarak verilen seçeneklerin her şirkete göre ayrı yarı ve özel olarak oluşan portföyünün sonucu batar ve cevaplar bir önceki ile tam aynı değildir!

Peki, şirket neden iflas ettikleri sorusu cevapsız mı kalacak, tabiî ki hayır. Ülkemiz açısından özellikle 1980 sonrası yaşanan ekonomi gelişme ile ticaret ve sanayi alanında gerçekten iyi bir gelişme göstermişlerdir. Bu gelişme o kadar hızlı olmuştur ki doğal olarak işletmecilik ve rekabet açısından iyi nitelikte yetişmiş bir kültüre sahip sanayici – tüccar sayısının aynı hızda artmaması ile üst yönetimlerde yaşanan sıkıntıların artması neticesi doğmuştur.

Şirketlerdeki iflas tehlikesinin artması da yukarıda sayılan nedenlerin bir bileşkesi olarak karşımıza çıkmaktadır. Ekonomik trende bağlı olarak hızlı büyüyen ve ne kadar büyüdüğünü dahi net olarak bilemeyen, bunu yanı sıra kapasite olarak büyümesini zamana yayması gerekirken en kısa sürede büyümeyi belirsiz bir strateji yada Türk atasözü ile “kervan yolda düzülür” mantığı ile yapmaya çalışan sanayici ve ticaret adamlarımız zaman içinde kısmen başarılı oldular ama genel anlamda başarısızlıklar ile karşı karşıya kaldılar. Ekonomik trend o kadar hızlı idi ki, kimin başarısız olup olmadığı değil sadece başarılı örnekler ile suni bir plesebo etkisi yaparak mutluluk oyununda Polyannacılık rolünü oynadılar.

Ekonominin özelliklede davranışsal ekonominin temelindeki akılcı olmayan davranışlar ile kararların alınması ve ekonomik faaliyetlerin buna göre yeniden şekillendirilmesinde bir şeyi özellikle belirtmek gerekir ki , bu yaygın ve sebebi belirlenemeyen hastalık sadece bizim ülkemize ait olmayıp tüm dünya için geçerlidir. Bu etkiden kurtulmamız şu anki insani kapasite ile mümkün gözükmemektedir. Bunu yerine mevcut durumudan ne kadar fayda sağlayabiliriz ve objektife yakın kararlar verebilirizin yollarını araştırmak en sağlıklı yol olarak karşımıza çıkacaktır.

2009 yılında yaşanan Global kriz sonrasında reel anlamda krizden en az etkilenen ülkelerden biri olarak gerçekten şanslı olduğumuzu kabul etmek gerekir. Peki şans her zaman yanımızda olacak mı ? Tabii ki hayır! 2023 yılı hedeflerini açık ve net bir şekilde ortaya koyan Türkiye aynı zamanda işletmelerinde buna hazır olmasını sağlayacak ortamında oluşmasını desteklemelidir. Bu destek yukarıda bahsettiğim eksik kültürün hızla tamamlanmamsını ve gerçek anlamda Türkiye ve işletmelerinin potansiyellerinin ortaya çıkmasını sağlayacaktır.

İşletme sahipleri özellikle karar almada etkin bir mekanizma geliştirme, objektifliğini koruyacak karar alanları bünyeye katma, kapasiteyi net olarak belirleyip pazara göre yeniden yönlendirme, nakit sahibi olma ile karlılık arasındaki net farkı hissetme, işletme dışından belirli kriterleri sağlamış danışmanlardan hizmet alma ve işi ileriye nasıl taşırım düşüncesine sahip ve bu konularda çaba göstermesi gerekecektir. Yoksa medyadaki iflas eden şirketlerin fil çöplüğü gibi haberlerinin eksik olmayacağı bunun sonucunda ekonomik değerleri oldukça düşen şirketlerin yabancı sermaye ile rekabette oldukça olumsuz bir durumda kalacağı ve sonuçta birçok şirketin uluslar arası alanda görüldüğü gibi belirli ülke şirketlerinin alt şirketi konumuna düşeceği muhakkaktır.

Sevgili Ekonomiajandasinet. Okuyucuları,

Şirketler muhakkak yaşamlarını sonlandıracaklardır, fakat bunun hızı ve süresi ekonomi için oldukça önem kazanmaya başlamaktadır. Yukarıda bahsettiğim nedenler herhangi bir şirketin değil empati yaparak düşünün belki sizin şirketinizin başına kısa yada uzun vadede gelecek olan senaryolar olabilir. Bunlara göre şirketiniz güçlü iken hazırlık yapın ve karlılığınızı, naktinizi, şirket varlık ve sermayesi ile en önemli unsur olan şirket insan potansiyelinizi nitelik olarak yükseltmenin yollarını arayınız.

Tüm okurların Ramazan ( Şeker) Bayramını kutlarım.

Saygılarımla

Dr Mehmet Kahraman S.M.M.M – C.M.C

 

Dr. Mehmet Kahraman
Dr. Mehmet Kahramanmkahraman38@gmail.com

HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

Yorum Yok
YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.

PİYASALARDA SON DURUM

  • DOLAR
    -
    -
    -
  • EURO
    -
    -
    -
  • ALTIN
    -
    -
    -
  • BIST 100
    -
    -
    -

EN ÇOK KAZANANLAR

    EN ÇOK KAYBEDENLER

      EN ÇOK İŞLEM GÖRENLER

        BUGÜN 1000TL NE OLDU?

        • -

          BORSA

        • -

          DOLAR

        • -

          EURO

        • -

          ALTIN